Mondros Ateşkes Antlşaması ve I.Dünya Savaşı Sonunda İmzalanan Antlaşmalar nedir hakkında bilgi

hakkında bilgi açıklama yazı nedir ne zaman nasıl nedeni nasıl neden niçin sebebi sonuçları alınan kararlar nedir nelerdir hangileridir. ödev yardım

 

MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI (30 Ekim 1918)

+ Bulgaristan’ın savaştan çekilmesiyle ittifak devletleri arasın­daki irtibat kesilmişti.

+ Bu durumda savaşa devam etmeye imkan yoktu. Zaten müt­tefikler de yenilmişti.

+ İşte bu ortamda Bahriye Nazırı Rauf Bey başkanlığında bir he­yet İngilizlerle gerekli görüşmeler yaparak ateşkesi imzaladılar.

+ Ateşkes Limni Adası’nın Mondros Limanında yapıldı.

+  İtilaf Devletleri adına İngiliz Amirali Calthorpe yetkili idi.

 

Antlaşmaya göre;

1.  Boğazlar haberleşme istasyonları, demiryolları itilaf dev­letleri tarafından denetim altına alınacak.

2.  İtilaf devletleri; yağ, kömür, akaryakıt gibi maddeleri Ana­dolu’dan sağlayacak.

3.  Osmanlı orduları terhis edilecek, cephedeki askeri birlik­ler itilaf devletlerine teslim olacak.

4.  En tehlikeli maddesi yedinci maddedir. Buna göre itilaf devletleri güvenliklerini tehdit eden bir durum ortaya çıkarsa is­tedikleri yerleri işgal edebileceklerdi.(Bu madde, Anadolu’yu işgallere açık hale getirmiştir.)

5. Tehlikeli olan bir diğer madde de 24. maddedir. Buna gö­re; Vilayet—i sitte’de (Erzurum, Van, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ—Si­vas-BESDEV) karışıklık çıkarsa itilaf devletleri bu yerleri de işgal edebile­ceklerdi.

=>Bu madde doğuda bir Ermeni devletinin kurulmasına im­kan hazırlayan özellik taşımaktadır.

YORUM:

+   Osmanlı Devleti bu antlaşma ile fiilen sona ermiştir.

+ Mondros bir ateşkesten çok antlaşma niteliği taşımaktadır.

. (Mondros’tan hemen sonra itilaf devletleri işgallere başladı. İngiltere Musul’u işgal ederek ilk işgali gerçekleştirdi.)

+ Bu işgallere karşı Türk halkının ilk tepkisi bölgesel direniş ce­miyetleri etrafında toplanmak olmuştur.

+ İşgallerin resmen başlaması Kurtuluş savaşının başlamasına neden oldu.

NOT:Ateşkes Antlaşması:Barış antlaşması imzalanıncaya kadar silahların susmasıdır. Geçici sözleşmedir. Eğer barış sağlanamaz ise bu antlaşma bozulur ve savaş tekrar başlar.

 

I. DÜNYA SAVAŞI’NIN SONUÇLARI

+ Devletler arasındaki siyasi ve güç dengeleri bozuldu.

+ Yugoslavya, Polonya, Çekoslovakya, Macaristan gibi yeni devletler kuruldu.

+  Milli devletler kurulmaya başlandı.

+  Yeni rejimler ortaya çıktı.

+ Askeri teknoloji gelişti. (I. Dünya savaşı sırasında ilk kez kim­yasal silahlar, denizaltı, uçak ve tanklar kullanılmıştır.)

+ Osmanlı Devleti Ortadoğu’daki topraklarını kaybederek (Arap dünyası) Anadolu’ya çekildi.

+  II. Dünya Savaşı’na zemin hazırladı.

Dünya barışını korumak için Milletler Cemiyeti kuruldu.

 

Mondros Ateşkes Antlaşması‘nın Uygulanması.

İtilaf devletleri, barış antlaşmasının imzalanmasını bekleme­den, Mondros’a dayanarak Osmanlı topraklarını işgal etmeye başladılar.

 

ANADOLUNUN İŞGALİ

İngilizler        Fransızlar           İtalyanlar        Yunanlılar

Musul                Dörtyol               Antalya            İzmir

Urfa                   Adana                Fethiye            Aydın

Antep                 Mersin             Bodrum           Edirne

Maraş               Urfa                    Konya

Batum               Antep           

Samsun            Maraş          

Kars                                    

Merzifon                               

 

+ İngilizler işgal ettiği Urfa, Antep ve Maraş’ı daha sonra Fran­sa’ya bıraktı.

+ 13 Kasım 1918′de itilaf donanması İstanbul’a geldi.

 

PARİS BARIŞ KONFERANSI (18 Ocak 1919)

+ Konferansı yönlendiren devletler; Amerika, İngiltere, Fransa, Japonya ve İtalyadır.

+ Asıl amaç itilaf devletlerinin mağlup devletlerle yapacakları antlaşmaların ilkelerini belirlemektir.

+ Ancak konferansta daha çok Osmanlı topraklarının paylaşı­mı görüşülmüştür.

+ Sömürge yolları üzerinde güçlü bir devlet istemeyen İngilte­re, savaş sırasında İtalya’ya verilen Batı Anadolu’nun Yuna­nistan’a verilmesini istemiştir.

+  Böylece itilaf devletleri arasında ilk anlaşmazlıklar başlamıştır.

+  Konferansta; Milletler Cemiyeti’nin kurulması kararlaştırılmıştır.

+ Milletler Cemiyeti’nin kuruluş amacı dünya barışını sağlaya­bilmek ve insanlığın bir daha Birinci Dünya Savaşı gibi fela­ketlere sürüklenmesini önlemekti. (Türkiye bu cemiyete 1932 yılında üye oldu.)

 

 

 

 

I. Dünya Savaşı Sonunda İmzalanan Barış Antlaşmaları:

 

a) Versay Antlaşması (28 Haziran 1919):

+  İtilaf devletleri ile Almanya arasında imzalanmıştır.

+ Almanya’ya askeri ve ekonomik kısıtlamalar getirildi.

+ Bu antlaşma ile Almanya, Avrupadaki topraklarının bir kıs­mıyla bütün sömürgelerini kaybetmiştir.

+ Alsace-Loren bölgesi Fransa’ya bırakıldı.

+ Bu durum Almanya’da rejim değişmesine, silahlanmanın başlamasına ve II. Dünya savaşına zemin hazırlamıştır.

 

b) Saint Germain Antlaşması (10 Eylül 1919): İtilâf devlet­leri ile Avusturya arasında imzalandı. Bu antlaşma ile Avusturya-Macaristan imparatorluğu parçalanmış Avusturya bir cum­huriyet haline getirilmiştir.

 

c)  Triyanon Antlaşması (6 Haziran 1920): İtilaf devletleri ile Macaristan arasında imzalanmıştır.

 

d) Nöyyi Antlaşması (27 Kasım 1919): Bulgaristan’ın Ege Denizi ile olan bağlantısı kesildi. Balkan Savaşları sırasında el­de ettiği toprakları kaybetti.

 

e) Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): İtilaf devletleri Os­manlı devleti ile yapacakları antlaşmanın esaslarını San Remo Görüşmesi ile belirleyerek 10 Ağustos 1920′de Osmanlı Devle­tine kabul ettirdiler.

+ Bu antlaşmanın geç yapılmasının sebebi, itilaf devletlerinin Osmanlı topraklarının paylaşılması konusunda anlaşmazlığa düşmeleridir.